۱. مشخصات کلی لاما
ویژگی مشخصات
نام فارسی لامانام انگلیسی Llamaنام علمی Lama glamaگروه جانوری پستانداران خانواده شترسانان (Camelidae)خویشاوندان شتر، آلپاکا، گواناکو و ویکونیامحل پیدایش آمریکای جنوبی زیستگاه اصلی کوهستان‌های آندنوع تغذیه گیاه‌خوارطول عمر معمولاً حدود ۱۵ تا ۲۰ سالوزن حدود ۱۱۳ تا ۲۰۴ کیلوگرمقد در ناحیه شانه حدود ۹۱ تا ۱۲۲ سانتی‌متردوره بارداری حدود ۱۱ ماهتعداد نوزاد معمولاً یک بچه
این اندازه‌ها تقریبی هستند و با توجه به نژاد، جنسیت و شرایط نگهداری تغییر می‌کنند.
۲. ظاهر و ویژگی‌های جسمانی لاما
لاما ظاهری بسیار متفاوت از گوسفند و سایر حیوانات مزرعه دارد.
ویژگی‌های ظاهری آن عبارت‌اند از:
۱. گردن بلندلاما گردنی بلند و نسبتاً باریک دارد که به او کمک می‌کند اطراف خود را به‌خوبی مشاهده کند.
۲. گوش‌های کشیدهگوش‌های لاما بلند و معمولاً کمی خمیده هستند. شکل آن‌ها یکی از ویژگی‌های قابل‌تشخیص این حیوان است.
۳. پشم ضخیمبدن لاما با پوششی از مو و پشم پوشیده شده است. رنگ پوشش آن می‌تواند سفید، قهوه‌ای، سیاه، خاکستری یا ترکیبی از چند رنگ باشد.
۴. پاهای قدرتمندلاما دو انگشت در هر پا دارد که هرکدام دارای ناخن و بالشتک ضخیم هستند. این ساختار به حرکت آن در زمین‌های سنگلاخی و کوهستانی کمک می‌کند.
۵. لب بالایی شکافتهلب بالایی لاما شکاف‌دار است و به او کمک می‌کند برگ‌ها و گیاهان را با دقت بردارد.
۶. نداشتن کوهانبرخلاف شترهای آسیایی و آفریقایی، لاما هیچ کوهانی ندارد.
۳. زیستگاه و محل زندگی لاما
زادگاه اصلی لاما آمریکای جنوبی است.
کشورهایی که بیشترین ارتباط تاریخی و فرهنگی را با این حیوان دارند عبارت‌اند از:
پرو
بولیوی
شیلی
آرژانتین
اکوادور
لاماها در گذشته بیشتر در مناطق مرتفع کوهستانی زندگی می‌کردند. آن‌ها به شرایط سخت محیطی، هوای سرد و کمبود اکسیژن در ارتفاعات عادت دارند.امروزه لاماها علاوه بر آمریکای جنوبی در کشورهای مختلفی از جمله آمریکا، کانادا، استرالیا و کشورهای اروپایی نیز پرورش داده می‌شوند.
۴. تغذیه لاما
لاما حیوانی گیاه‌خوار است و بیشتر از گیاهان، علف‌ها و بوته‌های مختلف تغذیه می‌کند.
غذاهای مورد علاقه و معمول آن عبارت‌اند از:
علف تازه
یونجه
برگ گیاهان
بوته‌های کوهستانی
گیاهان مرتعی
برخی سبزیجات مناسب
لاما مانند گاو و گوسفند غذای گیاهی را دوباره می‌جود؛ به این فرایند نشخوار گفته می‌شود.بااین‌حال دستگاه گوارش آن دقیقاً مانند گاو نیست و معده‌ای با سه بخش دارد.
نکته مهم: تغذیه لاما باید متعادل باشد. یونجه و علوفه باکیفیت، آب تمیز و جیره متناسب با شرایط بدنی آن اهمیت زیادی دارند. دادن نان، شیرینی و خوراکی‌های انسانی به‌عنوان غذای اصلی مناسب نیست.
۵. رفتار و شخصیت لاما
لاماها حیواناتی اجتماعی، باهوش، کنجکاو و نسبتاً آرام هستند.آن‌ها معمولاً در گروه زندگی می‌کنند و ارتباط خوبی با اعضای گله خود دارند.
مهم‌ترین ویژگی‌های رفتاری آن‌ها عبارت‌اند از:
۱. کنجکاویلاماها دوست دارند محیط اطراف خود را بررسی کنند و گاهی برای شناخت اشیای جدید به آن‌ها نزدیک می‌شوند.
۲. هوشآن‌ها می‌توانند افراد، محیط و برنامه‌های روزانه خود را تشخیص دهند و آموزش‌های ساده را یاد بگیرند.
۳. اجتماعی بودنلاماها معمولاً به زندگی گروهی علاقه دارند و تنها ماندن طولانی‌مدت می‌تواند برایشان استرس‌زا باشد.
۴. آرام بودنلامایی که به‌خوبی اجتماعی شده باشد معمولاً رفتار آرامی با انسان‌ها دارد.
۵. استقلالاین حیوان نسبت به برخی حیوانات اهلی استقلال بیشتری نشان می‌دهد و همیشه دوست ندارد انسان‌ها به او نزدیک شوند یا لمسش کنند.۶. محافظت از گلهبرخی لاماها از گوسفندان و بزها در برابر شکارچیان محافظت می‌کنند.
۶. چرا لاما تف می‌کند؟
یکی از معروف‌ترین رفتارهای لاما تف کردن است!لاماها هنگام عصبانیت، ترس، احساس خطر یا رقابت با یکدیگر ممکن است بزاق و محتویات معده خود را به سمت حیوان یا فرد مقابل پرتاب کنند.
این رفتار معمولاً در شرایط زیر اتفاق می‌افتد:
زمانی که لاما احساس تهدید کند.
زمانی که حیوان دیگری به غذای او نزدیک شود.
هنگام رقابت بر سر جایگاه اجتماعی.زمانی که بیش از حد مورد آزار قرار بگیرد.
هنگام اختلاف میان نرها.
البته همه لاماها دائماً تف نمی‌کنند.
بسیاری از آن‌ها اگر به‌درستی تربیت و نگهداری شوند، بسیار آرام و دوستانه رفتار می‌کنند.
۷. تولیدمثل و تولد بچه لاما
لاماها حیواناتی پستاندار هستند و بچه‌های خود را به دنیا می‌آورند.
مراحل تولیدمثل آن‌ها به این صورت است:
1. لامای ماده پس از جفت‌گیری تخمک‌گذاری می‌کند.
2. دوره بارداری معمولاً حدود ۳۴۰ تا ۳۶۰ روز طول می‌کشد.
3. لامای ماده معمولاً یک بچه به دنیا می‌آورد.
4. بچه لاما که به آن Cria (کریا) گفته می‌شود، معمولاً با وزن حدود ۸ تا ۱۵ کیلوگرم متولد می‌شود.
5. نوزاد معمولاً مدت کوتاهی پس از تولد می‌تواند روی پاهای خود بایستد.
6. بچه لاما چندین ماه از شیر مادر تغذیه می‌کند.مادر تا مدت قابل‌توجهی از بچه خود مراقبت می‌کند و به او کمک می‌کند در گله رشد کند.
۸. تفاوت لاما با آلپاکا و گوسفند
بسیاری از افراد لاما را با آلپاکا یا گوسفند اشتباه می‌گیرند؛ اما این سه حیوان تفاوت‌های مهمی دارند.
تفاوت مهم لاما و آلپاکا: لاما معمولاً بزرگ‌تر و قوی‌تر است و بیشتر برای حمل بار استفاده می‌شود؛ درحالی‌که آلپاکا به خاطر الیاف بسیار ظریف و ارزشمندش پرورش داده می‌شود.
۹. کاربردهای لاما برای انسان‌ها
انسان‌ها از گذشته تاکنون از لاما برای اهداف مختلفی استفاده کرده‌اند.
۱. حمل باریکی از مهم‌ترین کاربردهای لاما حمل بار در مسیرهای کوهستانی است. این حیوان می‌تواند در مسیرهای دشوار و سنگلاخی حرکت کند و بارهای نسبتاً سنگین حمل کند.
۲. تولید پشماز پوشش بدن لاما برای تهیه لباس، پارچه، نخ و برخی محصولات دست‌بافت استفاده می‌شود.
۳. استفاده از گوشتدر برخی مناطق آمریکای جنوبی، گوشت لاما به‌عنوان منبع غذایی مصرف می‌شود.
۴. نگهبانی از گلهیکی از کاربردهای جالب لاما، محافظت از گوسفندان و بزها در برابر شکارچیان است. لاماها می‌توانند با حضور و رفتار دفاعی خود شکارچیان را دور کنند.
۵. گردشگریامروزه در بسیاری از کشورها از لاما برای گردشگری، پیاده‌روی در طبیعت و بازدید از مزارع استفاده می‌شود.
۱۰. نگهداری از لاما به‌عنوان حیوان خانگی
لاماها می‌توانند حیوانات خانگی و مزرعه‌ای مناسبی باشند، اما نگهداری از آن‌ها به فضای کافی و مراقبت تخصصی نیاز دارد.
مهم‌ترین شرایط نگهداری عبارت‌اند از:
فضای مناسب: لاما به محیطی برای راه رفتن، دویدن و چرا کردن نیاز دارد.
همراه داشتن حیوان دیگر: بهتر است در کنار لاماهای دیگر یا همراهان سازگار نگهداری شود.
تغذیه مناسب: باید علوفه باکیفیت و آب تازه در اختیارش قرار گیرد.مراقبت از پشم: پوشش بدن آن باید مرتب بررسی و در صورت نیاز اصلاح شود.
مراقبت از پاها: ناخن‌ها و وضعیت پاها باید به‌طور منظم بررسی شوند.
مراقبت دامپزشکی: واکسیناسیون، کنترل انگل‌ها و معاینات دوره‌ای اهمیت دارند.
آموزش: بهتر است از سن پایین به حضور انسان و هدایت با هالتر عادت داده شود.
نکته مهم این است که لاما حیوانی اجتماعی است و نگهداری انفرادی طولانی‌مدت برای آن مناسب نیست.
۱۱. دشمنان طبیعی و خطرات زندگی لاما
لاماها با وجود جثه نسبتاً بزرگشان ممکن است در معرض حمله برخی شکارچیان قرار بگیرند.
مهم‌ترین شکارچیان آن‌ها عبارت‌اند از:
پوما (شیر کوهی)
کایوت
برخی گربه‌سانان شکارچی مانند اوسلوت
لاما هنگام احساس خطر معمولاً تلاش می‌کند از محیط خطرناک دور شود. اگر راه فرار نداشته باشد، ممکن است از پاهای خود برای دفاع استفاده کند.در کنار شکارچیان، بیماری‌ها، تغذیه نامناسب و شرایط نامناسب نگهداری نیز می‌توانند سلامت این حیوان را تهدید کنند.
۱۲. هوش و توانایی یادگیری لاما
لاماها حیوانات باهوشی هستند و توانایی یادگیری دارند.
آن‌ها می‌توانند:
به صداها و فرمان‌های مشخص واکنش نشان دهند.
مسیرهای آشنا را به خاطر بسپارند.
افراد و حیوانات آشنا را تشخیص دهند.
با استفاده از نشانه‌های بدنی با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
آموزش راه رفتن با طناب و هالتر را یاد بگیرند.
لاماها علاوه بر صدا، از حرکات گوش، حالت بدن و وضعیت گردن برای نشان دادن احساسات خود استفاده می‌کنند.برای مثال، خواباندن گوش‌ها به سمت عقب می‌تواند نشانه ناراحتی یا عصبانیت باشد.
۱۳. حقایق جالب درباره لاما
1. لاما از خانواده شترهاست، اما کوهان ندارد.
2. لاماها هزاران سال پیش در آمریکای جنوبی اهلی شده‌اند.
3. لاماها معمولاً بیشتر از ۱۵ سال عمر می‌کنند و برخی از آن‌ها بیش از ۲۰ سال زندگی می‌کنند.
4. بچه لاما را کریا (Cria) می‌نامند.
5. لاماها هنگام ناراحتی ممکن است به یکدیگر تف کنند.
6. آن‌ها می‌توانند در ارتفاعات کوهستانی و محیط‌های کم‌اکسیژن زندگی کنند.
7. لاماها دو انگشت در هر پا دارند.8. لاماها در برخی مزارع به‌عنوان نگهبان گوسفندان استفاده می‌شوند.
9. آن‌ها حیواناتی اجتماعی هستند و ارتباط گروهی برایشان اهمیت دارد.
10. برخلاف تصور بسیاری از افراد، لاما و آلپاکا دو حیوان متفاوت هستند.
۱۴. اهمیت لاما در فرهنگ و تاریخ آمریکای جنوبی
لاما نقش بسیار مهمی در تاریخ تمدن‌های آمریکای جنوبی، به‌خصوص تمدن اینکاها، داشته است.مردم مناطق کوهستانی از این حیوان برای جابه‌جایی کالا، حمل محصولات کشاورزی و تهیه لباس استفاده می‌کردند.در گذشته، لاما یکی از مهم‌ترین حیوانات اقتصادی و معیشتی مردم مناطق آند بود.حتی امروزه نیز در بعضی مناطق پرو و بولیوی، لاما بخشی از زندگی روزمره و فرهنگ سنتی مردم محسوب می‌شود.
۱۵. نتیجه‌گیری
لاما یکی از حیوانات جالب و ارزشمند جهان است که به خانواده شترسانان تعلق دارد. این حیوان به دلیل ظاهر خاص، هوش، رفتار اجتماعی و توانایی زندگی در مناطق کوهستانی شناخته می‌شود.لاما در طول تاریخ نقش مهمی در زندگی انسان‌ها داشته و برای حمل بار، تولید پشم، تهیه گوشت و محافظت از گله‌ها استفاده شده است.از نظر شخصیتی، لاما معمولاً حیوانی کنجکاو، اجتماعی و آرام است؛ اما در شرایط استرس‌زا می‌تواند رفتار دفاعی از خود نشان دهد.مهم‌ترین پیام درباره لاما این است که این حیوان فقط یک موجود زیبا و پشمالو نیست؛ بلکه یکی از حیوانات مهم تاریخ و فرهنگ آمریکای جنوبی است که هزاران سال در کنار انسان‌ها زندگی کرده است. 
دیدگاه خود را بنویسید